بازرگانی







نکاتي که بايد درباره بخش بازرگاني ايران بدانيد


بازرگاني، زيرمجموعه بخش خدمات و بخش مهمي از اقتصاد کشور است و ضامن حرکت رو به جلو در اقتصاد و رسيدن به توسعه و بالارفتن رشد اقتصاد. اين بخش مولفه‌اي اثرگذار است که ناکارآمدي در آن، ديگر بخش‌هاي اقتصاد را تحت تاثير قرار مي‌دهد. بازرگاني با نتيجه فعاليت ديگر بخش‌ها سروکار دارد و در تکميل روند توليد، در بخش‌هاي کشاورزي، صنعت و معدن، موثر است. اين نقش مهم در بازرگاني خارجي، که سر رشته صادرات را در دست مي‌گيرد، برجسته‌تر است؛ از سوي ديگر بازرگاني داخلي هم در روند توسعه اقتصادي نقش مهمي ايفا مي‌کند. پويايي هرچه بيشتر بخش بازرگاني، به رضايت مصرف‌کننده و به تبع، رونق توليد کمک مي‌کند.


روایت آمار از تجارت


صادرات کالاهاي غيرنفتي از مشخصه‌هاي مهم در توسعه بازرگاني است. صادرات غيرنفتي در ايران، به دليل وابستگي شديد کشورمان به صادرات نفت و پايان پذيري منابع اين انرژي در آينده نه چندان دور، از اهميت بسياري برخوردار است تا جايي که در نظر بسياري از کارشناسان، تنها راه برون رفت از مشکلات اقتصادي کشور کاهش وابستگي به فروش نفت و صدور اقلام غيرنفتي به بازارهاي هدف است و بر اين اساس بخش بازرگاني خارجي را  به گسترش تجارت و استفاده از فرصت‌ها براي توسعه صادرات تشويق مي‌کنند. براساس آمار اعلام شده توسط گمرک جمهوري اسلامي، در سال 1394 مجموع حجم تجارت غیرنفتی ایران به 83 میلیارد و 914 میلیون دلار رسید. گزارش گمرك نشان مي دهد كه هم واردات و هم صادرات با كاهش مواجه شد تا حجم تجارت نسبت به سال 93 با افت مواجه شود. در اين ميان ميزان كاهش واردات بيشتر از ميزان افول صادرات بود و همين موضوع موجب مثبت شدن تراز تجاري شده است. طي 12 ماه سال گذشته 93 میلیون و 520 هزار تن کالای غیرنفتی به ارزش 42 میلیارد و 415 میلیون دلار از کشور صادر شد که از نظر وزنی 7 درصد کاهش و از نظر ارزشی 16 درصد کاهش نسبت به سال قبل نشان می‌دهد. در سال 1394 در مجموع 35 میلیون و 70 هزار تن کالا به ارزش 41 میلیارد و 499 میلیون دلار وارد کشور شده که نسبت به سال گذشته از نظر وزنی 18.4 درصد کاهش و از نظر دلاری 22.5 درصد کاهش نشان می‌دهد. بر اين اساس در سال 94، ميزان صادرات يك ميليارد دلار بيشتر از واردات بوده است. تراز بازرگانی کشور که نشاند دهنده تفاضل صادرات بر واردات است، برای اولین بار مثبت شده است.


شرکای اصلی تجاری


طی سال های گذشته، کشورهای عمده مقصد برای صادرات غیرنفتی ایران شامل چین، عراق، امارات متحده عربی، افغانستان و هند بوده‌اند. کشورهای عمده طرف معامله برای واردات نیز در سال گذشته شامل چین، امارات متحده عربی، جمهوری کره، ترکیه، سوئیس و سایر کشورها بوده‌اند.


بازرگاني و فرصت‌هاي پيش رو

در سند چشم انداز بيست ساله، ايران به عنوان کشوري توسعه يافته توصيف شده که با ديگر کشورهاي جهان تعاملي سازنده و موثر دارد و در توليد ملي، متکي بر منابع انساني و سرمايه‌هاي اجتماعي است. در برنامه‌هاي توسعه، در بخش امور اقتصادي، به رشد پيوسته، با ثبات و پرشتاب، و فراهم کردن زمينه‌هاي لازم براي تحقق رقابت در سطح بازارهاي داخلي و خارجي تاکيد شده و صادرات غيرنفتي مورد توجه قرار گرفته. اهميت نقش صادرات غير نفتي در برنامه‌هاي توسعه‌اي و اهداف بلندمدت در سند چشم‌انداز، بيش از هر بخش ديگري، فعالان اقتصادي را متوجه وظايف و مسئوليت‌هاي بخش بازرگاني مي‌کند. با برداشتن تحريم‌ها و دست‌يابي بخش بازرگاني ايران به ظرفيت‌هاي بين‌المللي در اقتصاد جهاني، بخش بازرگاني نيازمند بازيابي و درپيش گرفتن سازوکارهاي ديگري براي حضور هرچه بيشتر و موثرتر در بازارهاي جهاني است. به اعتقاد کارشناسان پس از رفع تحريم‌ها و برقراري ارتباط با اقتصاد جهاني، بخش بازرگاني اين فرصت را دارد تا بازارهاي هدف کالاهاي صادراتي غيرنفتي ايران را توسعه دهد و به اهداف از پيش تعيين‌شده براي اقتصاد، در برنامه‌هاي توسعه، جامه عمل بپوشاند.