سرگذشت اتاق بازرگانی تهران و ایران

سال 1263 مجلس «وکلای تجار» به عنوان اولین نهاد حامی تجار ایران شکل گرفت. این نهاد بعدها به اتاق بازرگانی تغییر نام داد. مورخان تاریخ اقتصاد ایران اعتقاد دارند، پایه تمامی فعالیت‌های صنفی و تخصصی بخش بازرگانی کشور از همین نهاد شکل گرفته است.

این نهاد مدرن اقتصادی توسط حاج محمد حسین امین الضرب بنیان گذاری شد و تا سال 1305 نیز با همین نام به کار ادامه می‌داد. در 16 مهرماه همین سال، این نهاد به «اتاق تجارت تهران» تغییر نام داد و برای اولین بار در فهرست تشکل های، وزارت بازرگانی به ثبت رسید.در این دوره حاج امین اصفهانی ریاست  اتاق تجارت تهران را برعهده داشت و حاج میرزا ابوطالب اسلامیه، میرزا عبدالحسین نیکپور، فقیه التجار، آقا میرزا علی محلوجی و آقا شیخ حسین حریری هیات نمایندگان آن را تشکیل دادند. تا سال 1311 ریاست اتاق همچنان برعهده حاج امین اصفهانی بود. در انتخابات بعدی اتاق، حاج حسین مهدوی ریاست اتاق را به عهده گرفت. اما حضور حاج حسین مهدوی یکسال بیشتر دوام نداشت و سپس عبدالحسین نیکپور از سال 1313 تا سال 1335 به ریاست اتاق تجار انتخاب شد.  در دوران ریاست نیکپور، اتاق تجار  بار دیگر نام خود را تغییر داد و براساس عرف بین المللی، عنوان «اتاق بازرگانی» برای آن انتخاب شد.

اتاق بازرگانی تنها به پشتیبانی از بدنه تجاری کشور می پرداخت و برهمین اساس از مدتی قبل صنایع کشور نیز اقدام به تاسیس نهادی به نام اتاق صنایع و معادن کردند. سال 1336 پیش نویس طرح این اتاق جدید، چندین بار تقدیم مجلس شد، اماسناتور نیکپور به عنوان رئیس اتاق بازرگانی که تشکیل این اتاق را عامل تضعیف کننده نهاد متبوع خود می دانست با آن به مخالفت پرداخت.

 با این حال سال 1340 تعدادی از صاحبان صنایع، دولت را زیر فشار قرار دادند تا نسبت به تشکیل اتاق صنایع و معادن اقدام کند. سرانجام در آبان ماه 1341 اتاق صنایع و معادن با عضویت هیات نمایندگی مرکب از 30 نفر از کارخانه داران و معدن داران کشور تشکیل شد. با این وجود قانون اتاق صنایع و معادن در سال 1343 به تصویب رسمی مجلس رسید.

اسفندماه سال 1348 تصمیم گرفته شد تا دو اتاق به دلیل جلوگیری از موازی کاری‌های بیشتر باهم ادغام شوند. در قانون ادغام اتاق‌ها، هیات نمایندگان اتاق ایران 72 نفر پیش بینی شده بود که 35 نفر نماینده شعبه تهران، 20نفر نماینده شعبه های شهرستانی و 17 نفر نماینده اتحادیه سندیکاهای تولیدکنندگان و صادرکنندگان و وارد کنند گان وابسته به اتاق بودند.  اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران تا روزهای ابتدایی انقلاب با همین روال به کار خود ادامه می‌داد و نقش موثری نیز در فرآیندهای تصویب و اجرای قوانین و حتی تدوین برنامه های توسعه‌ای داشت.

با پیروزی انقلاب، اتاق ایران نیز به عنوان نهادی مطرح شد که نیاز به تغییرات گسترده در هیات حاکمه آن وجود داشت. سال 1357 بلافاصله پس از پیروزی انقلاب هیاتی به فرمان حضرت امام (ره) اداره امور اتاق ایران را در دست گرفتند. این هیات عبارت بودند از: حاج آقا طرخانی ، آقای مهندس سید علینقی خاموشی، آقای اسدالله عسگراولادی ، آقای میرمحمد صادقی، آقای میرفندرسکی، آقای محمد علی نوید و آقای ابوالفضل احمدی.

در اولین انتخاباتی که پس از ماموریت کمیته منتخب امام در اتاق صورت گرفت، سید علی نقی خاموشی به سمت ریاست اتاق ایران و ریاست اتاق تهران انتخاب شد. او تا سال 1386 این سمت را برعهده داشت و پس از  او محمد نهاوندیان، غلامحسین شافعی و محسن جلال‌پور ( سال 1395) به عنوان روسای اتاق ایران انتخاب شدند. 

همچنین طی سال های گذشته محمد رضا بهزادیان، محمد نهاوندیان، یحیی ال اسحاق و مسعود خوانساری ریاست اتاق تهران را برعهده داشته اند.

عمده فعالیت های اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران

1-ارائه تصميمات در کميسيون هاي تخصصي به قواي سه گانه در جهت حمايت بخش خصوصي به دنبال راه حل جويي مشکلات فراراه توسعه اقتصاد کشور و اثرگذاري در مصوبات قانوني مطرح در دولت و مجلس.
2- ارائه تسهيلات و کمکهاي فني و اقتصادي با همکاري سازمان سرمايه گذاري و کمکهاي فني و اقتصادي ايران بمنظور جذب سرمايه گذاري خارجي.
3-برقراري ارتباط با انجمنها و تشکلهاي اقتصادي و معرفي اعضاء جهت عضويت در نهادهاي مذکور.
4- ارتباط و همکاري با اتاقهاي بازرگاني و صنايع و معادن ساير کشورها.
5- صدور و تمديد کارت بازرگاني و عضويت اتاق.
6-صدور گواهي مبداء
7- تاييد اسناد تجاري
8-امور ويزاي تجاري
9- برگزاري دوره هاي آموزشي در خصوص بازرگاني خارجي و امور مالياتي
10-ارائه خدمات مشاوره در زمينه سرمايه گذاري خارجي در ايران
11-ارائه خدمات مشاوره حقوقي(حضوري و آنلاين بر روي وب سايت اتاق)‏‏
12-ارائه خدمات مشاوره در زمينه مسائل مرتبط با امور مالياتي(حضوري و آنلاين بر روي وب سايت اتاق)‏‏
13-ارائه خدمات مشاوره در زمينه مسائل تامين اجتماعي(حضوري و آنلاين بر روي وب سايت اتاق)‏‏
14-ارائه خدمات مشاوره در زمينه مسائل مرتبط با بازرگاني خارجي و قوانين و مقررات جاري کشور(حضوري و آنلاين بر روي وب سايت اتاق)‏‏
15-ارائه خدمات مشاوره و بازاريابي کالاهاي صادراتي(حضوري و آنلاين بر روي وب سايت اتاق)‏‏
16-ارائه تسهيلات جهت شرکت در نمايشگاههاي داخلي و خارجي
17-اعزام هيئت هاي تجاري به خارج از کشور و پذيرش هيئت هاي تجاري از خارج از کشور.
18-صدور شناسنامه فرش
19-معرفي اعضاء جهت عضويت در اتاقها و شوراهاي مشترک
20-حل و فصل اختلافات با مراجع دولتي
21-داوري و حل اختلافات بين تجار
22-ارسال نشريات اتاق
23-صدور معرفي نامه جهت اخذ جوائز صادراتي
24-مبادله اطلاعات تجاري در سطح جهان
25-ايجاد مرکز هم انديشي براي توسعه بخش خصوصي جهت ايفاي نقش اصلي بخش خصوصي در احياء و بالندگي اقتصاد کشور.
26-سازماندهي نمايشگاههاي ويژه کالاها و خدمات استان تهران بعنوان نماينده بخش خصوصي
27-برقراري ارتباط با سفراء و رايزنان بازرگاني خارجي در تهران
28-جمع آوري بانک اطلاعات اعضاي اتاق جهت معرفي در پرتال راهنماي تجاري
29-امکان برقراري ارتباط بين فروشندگان کالا و خدمات و خريداران در چارچوب فرصتهاي تجاري به صورت آن لاين بر روي وب سايت اتاق
30-توانمند سازي زنان عضو اتاق در انجام امور تجارت بين الملل در راستاي توسعه اقتصادي کشور و پيشبرد اهداف از طريق شوراي بانوان اتاق
31-اجراء و حفظ و بهبود مستمر سيستم مديريت کيفيت در راستاي تحقق اهداف کلان همگام در کنار مديريت سطوح بالاي سازمان براساس استاندارد ISO 9001:2000
32-ارسال روزنامه انواع بولتن هاي خبري براي اعضاي هيئت نمايندگان و اعضاي اتاق
33-برگزاري نشست هاي مطبوعاتي
34-تعامل با سازمانهاي مرتبط با استاندارد کالاها و خدمات
35-تحقيق و توسعه پيرامون مسائل اقتصادي
36-تحقيق و توسعه پيرامون مسائل بازرگاني خارجي و جذب سرمايه گذاري خارجي.