سئوال:
اطلاعات آماری کشور و جهان در خصوص میزان کشت الوئه ورا وشرایط بازار ایران وجهان جهت عرضه و تقاضای محصولات الوئه ورا. ممنونم
پاسخ:
با سلام؛
سازمان خواروبار جهانی، اسامی رایج گیاه آلوئه ورا را Barbados aloe، Mediterranean aloe،True aloe، Aloe vera، Curacao aloe، Aloe-vera-gel معرفی کرده است. مترداف های علمی این گیاه عبارتند از: A.vera، A.vulgaris، A.indica. آلوئه گونه های متعددی دارد که از میان آنها، گونه Barbados aloe که اغلب خواص دارویی دارد، از همه مهم تر به نظر می رسد. علاوه بر اینکه گیاه آلوئه ورا به شکل زینتی مورد استفاده قرار می گیرد، در برگ این این گیاه ضخیم و گوشتی مایعی ذخیره شده که خواص دارویی دارد و برای تولید محصولات آرایشی و بهداشتی نیز مورد استفاده قرار می گیرد. این گیاه احتمالا بومی مناطق مدیترانه و جنوب و شرق آفریقا است.
امروزه مشتقات آلوئه ورا به عنوان ماده ای اساسی در صنایع غذایی، آرایشی و دارویی مورد توجه قرار گرفته و بر اساس پیش بینی های شرکت FMI (Future Market Insight) با حجم تولید بالغ بر 60 هزار و 720 تن در پایان سال 2016، درآمدی به ارزش 1.6 میلیارد دلار ایجاد خواهد کرد. انتظار می رود در سال 2016، تقاضای مشتقات آلوئه ورا برای تولید ژل آلوئه ورا، محصولات آرایشی، آبمیوه و ماست روندی صعودی داشته باشد.
صنعت آرایشی، بزرگترین بخش مصرفی مشتقات آلوئه ورا است که در سال 2016، حدود 45 درصد از تقاضای جهانی این محصول را پوشش خواهد داد. تولید مشتقات این محصول با حجم سالانه 27 هزار و 459 تن در سال 2016 نسبت به سال 2015 رشد تولید 6 درصدی را رقم خواهد زد.
در میان اشکال متنوع این محصول، تولید عصاره برگ آلوئه ورا با سرعت نسبتاً بالاتری رشد خواهد کرد و در سال 2016 سهم 41 درصدی از سهم بازار را به خود اختصاص خواهد داد. در سال 2016 ، مصرف جهانی عصاره برگ کامل آلوئه ورا با رشد 6.2 درصدی نسبت به سال 2015، بالغ بر 25 هزار و 282 تن خواهد بود.
در سال 2015، آلمان با مصرف کل حدود 3 هزار و 139 تن بزرگترین مصرف کننده مشتقات آلوئه ورا در جهان بوده و پیش بینی می شود در سال 2016 با رشد سالانه 5.3 درصدی بزرگترین بازار این محصول باشد. در آسیا و اقیانوسیه نیز با بیشتر شدن درآمد قابل تصرف مردم و افزایش طبقه متوسط جامعه انتظار می رود مصرف غذایی این افراد به سمت محصولات ارگانیک و طبیعی انتقال یابد و تقاضا برای آلوئه ورا نیز افزایش پیدا کند.
شرکت های «Lily of the Desert Organic Aloeceuticals»، « Aloe Farms Inc»، « Terry Laboratories Inc»، « Foodchem International Corporation»، « Natural Aloe Costa Rica S.A»، « Pharmachem Laboratories Inc»، « Aloecorp Inc» و «Aloe Laboratories» به عنوان رهبران بازار در در چشم انداز جهانی عصاره آلوئه ورا در سراسر زنجیره ارزش این محصول شناخته شده اند. بازار جهانی عصاره آلوئه ورا به شدت بخش بندی شده است، بطوری که هشت بازیکن اصلی مذکور در این بازار، سهمی تنها 6 تا 7 درصد از درآمد جهانی این محصول در سال 2015 را از آن خود کرده اند. شرکت های پیشرو، در جست وجوی یافتن راهی برای افزایش ظرفیت تولید خود و روانه کردن محصولات جدید به بازار هستند تا از این طریق بتوانند سهم بازار و مشتری های خود را افزایش داده و به یک مزیت رقابتی دست یابند. به طور کلی، شرکت FMI چشم انداز بلندمدت مثبتی را برای بازار جهانی عصاره آلوئه ورا پیش بینی کرده است. برآورد می شود که تا سال 2026، درآمد جهانی از این محصول به بیش از 3.3 میلیارد دلار برسد. از نظر حجم تولید نیز انتظار می رود تا سال 2026 بازار جهانی مشتقات آلوئه ورا با نرخ رشد متوسط سالانه 7.4 درصد گسترش یابد.
در رابطه با اطلاعات صادرات و واردات این محصول در ایران نمی توان بر اساس آمارهای منتشر شده گمرک، اظهارنظر دقیقی نمود. چنانچه این گیاه با ریشه آن صادر یا وارد شود، جزء گروه نباتات زنده قرار می گیرد و می تواند در فصل ششم با کد تعرفه 06029090 با نرخ حقوق ورودی 5 درصد طبقه بندی شود، اما عصاره این گیاه در فصل 13 کتاب مقررات صادرات و واردات و به طور خاص تحت کد تعرفه شش رقمی 130219 با موضوع شیره ها و عصاره های نباتی قرار می گیرد. نرخ حقوق ورودی این کد تعرفه بر اساس کتاب مقررات صادرات و واردات سال 1395 معادل 10 درصد است. با توجه به اینکه سایر محصولات از عصاره های نباتی نیز در این گروه قرار می گیرند، دسترسی به آمار دقیق صادرات و واردات آلوئه ورا از طریق آمارهای گمرک میسر نیست، اما برخی اطلاعات در این زمینه وجود دارد که در ادامه به آنها اشاره می شود. اطلاعات مربوط به واردات محصولات آرایشی و بهداشتی متنوعی که از گیاه آلوئه ورا یا عصاره آن به دست می آیند، کشورهای تولیدکننده این محصولات، نام شرکت تولیدی و شرکت های ایرانی واردکننده آنها در آدرس اینترنتی http://www.fda.gov.ir/item/3584 قابل دسترس است. بر اساس اطلاعات سازمان غذا و دارو، اغلب واردات ایران در زمینه محصولات آرایشی و بهداشتی حاوی عصاره آلوئه ورا در سال های 93-92 از کشور اسپانیا و از شرکت های BERIOSKA S.L و LABORATORIES COSMODENT S.L و PRODUCTOS BUFAL S.A بوده است. برای اطلاعات بیشتر می توانید به لینک مربوطه مراجعه نمایید. فهرست کارخانه های تولیدکننده انواع محصولات تولید شده از عصاره یا ژل آلوئه ورا در ایران نیز در آدرس اینترنتی http://www.fda.gov.ir/item/1907 قابل دسترسی است. ضمناً، باید توجه داشته باشید که تجارت این محصولات نیز مانند سایر موارد مشابه ممکن است منوط به دریافت مجوزهایی از وزارت بهداشت یا سازمان جهاد کشاورزی و یا دریافت استاندارهای اجباری باشد. به عنوان نمونه؛ صادرات برخی محصولات فرآوری شده از آلوئه ورا مانند کمپوت آلوئه ورا مشمول اجرای اجباری استاندارد می شود. لیست این کالاها در سایت سازمان ملی استاندارد به آدرس اینترنتی http://www.isiri.gov.ir در بخش صادرات و واردات موجود است.