اختصاصی سایت خبری اتاق تهران: حسین حقگو، تحلیل گر اقتصادی

"قندچي" ها محصول چه شرايطي اند؟

تاريخ 1399/04/15 ساعت 12:33

به قول مهندس خليلي كه خود را اسبي از ارابه توسعه صنعتي كشور می‌نامند، مرحوم قندچي نيز چنين بوده‌اند و امر سخت دشوار و جانكاه توسعه اين مرزوبوم در دوران معاصر بر شانه‌های چنين عزيزاني حمل شده است.

حسين حقگو

نگارنده افتخار معاشرت و درك محضر مرحوم قندچي را نداشته‌ام و آنچه از آن بزرگ‌مرد می‌دانم به‌واسطه سخنان منتشره از ايشان و نوشته‌های ديگران از آ ن مرحوم است؛ اما به‌واسطه افتخار هم‌نشینی با پير و پيشكسوت صنعت میهنمان، مهندس خليلي عراقي كه عمرشان دراز باد و از هم‌نسلان مرحوم قندچي است و نيز مختصر دانش خود از صنعت و تاريخ صنعتي شدن میهنمان، به خود اجازه داده تا مختصري را درباره دوره زماني و شرايط نشو و نماي اين كارآفرين برجسته و خدمات ارزشمند وي بيان نمايم؛ چراکه به قول مهندس خليلي كه خود را اسبي از ارابه توسعه صنعتي كشور می‌نامند، مرحوم قندچي نيز چنين بوده‌اند و امر سخت دشوار و جانكاه توسعه اين مرزوبوم در دوران معاصر بر شانه‌های چنين عزيزاني حمل شده است.

كارل ياسپرس در كتاب آغاز و انجام تاريخ می‌نویسد: تاریخ آدمی به سه بخش عمده تقسیم می‌شود؛ دوران اسطوره، دوره محوری و دوره پس از دوره محوری. به عقیده نویسنده کتاب، دوره محوری دورانی است که از حیث صورت بخشیدن به آدمیت، پربارترین دوره تاریخ است و حدود 500 پیش از میلاد یا دقیق‌تر، میان 800 و 200 پیش از میلاد است و هر چه پیش از آن روی داده، مقدمه ای برای آن بوده و هر چه پس‌ازآن روی‌داده خود را به آن عطف می‌کند.

بررسی‌های تاريخي نشان می‌دهد اواخر دهه سي تا اوايل دهه پنجاه شمسي براي صنعت كشورمان چنان حكم و جايگاهي را دارد؛ دوره محوري. دوره‌ای كه به «دوره طلایی اقتصاد ایران» مشهور است. طي اين سال‌ها و اجراي برنامه‌های سوم تا پنجم عمراني، ساختار مدرن صنعتي كشورمان شكل گرفت و نهادها و قطب‌های مهم صنعتي كشور ايجاد شدند. نهادهايي همچون: «سازمان گسترش و نوسازي صنايع»، «سازمان مديريت صنعتي»، «بانك توسعه صنعتي و معدني»، «بانك اعتبارات صنعتي»، «تراکتورسازی تبریز»، «ماشین‌سازی تبریز»، «ماشین‌سازی اراک» و «آلومینیوم اراک» و...

 مرحوم نيازمند راجع به اين دوره می‌گوید: «ژاپن در آن موقع با رشد صنعتی ۱۶ درصد بالا می‌رفت. هیچ مملکتی در دنیا به این سرعت‌بالا نمی‌رفت. ما به ژاپن رسیدیم. در دوران عالی خانی رشد صنعتی ما 5/16 درصد بود.»

به‌طورکلی اقتصاد كشورمان در طي چهار برنامه عمراني و تا حدودي برنامه پنجم قبل از انقلاب روندي رو به رشد داشت و در پایان برنامه چهارم برای نخستین بار سهم بخش خصوصی نسبت به‌کل سرمایه‌گذاری از سهم بخش دولتی پیشی گرفت. ایجاد و توسعه صنایع کوچک و متوسط با بهره‌گیری از حمایت دولت انجام و فضای کسب‌وکار مناسب و بهره‌گیری از سرمایه‌گذاری خارجی و استفاده مؤثر از سرمایه‌های بخش خصوصی توسط این بخش فراهم شد. از طرف دیگر ایجاد و اداره صنایع سنگین