توزيع ناكارآمد نهادهاي دامي

چالش تامين خوراك مرغداري ها كشور چيست؟

تاريخ 1399/09/08 ساعت 14:58

در بسیاري از موارد، مرغدار موظف است از زمان تخصیص سهمیه، ظرف مدت چهار روز، وجه حواله را به صورت نقدي واريز كند؛ درصورتي كه با توجه به مشکلات حال حاضر كشور و كمبود نقدينگي و سرمايه در گردش مرغداران، عملا اين كار دشوار است و لذا در اثر تاخیر، سهمیه برخي از مرغداران از بین مي رود

هرچند صنعت طیور، اهمیت راهبردی در امنیت غذایی کشور دارد، ولی تأمین نهاده های تولیدی آن وضعیت مناسبی ندارد؛ به نحوی که اگر اقدام های مقتضی صورت نگیرد کشور با چالش های جدی در بخش تأمین گوشت مرغ و تخم مرغ، که از اصلی ترین منابع غذایی عموم مردم هستند، مواجه می شود. افزایش چشمگیر قیمت نهاده ها در چند ماه گذشته و کمیاب شدن آنها حتی با قیمت های چندبرابری در برخی مقاطع زمانی سبب افزایش ریسک جوجه ریزی و کاهش شدید حاشیه سود مرغداران شده و حتی در بسیاری از موارد به ضرر آنها منجر شده است. این موضوع می تواند در ماه های آینده کاهش شدید جوجه ریزی را سبب شود و کشور را دچار کمبود گوشت مرغ و تخم مرغ کند. بررسی‏ها نشان می‏دهد به منظور اصلاح روند تأمین و توزیع نهاده ها در کوتاه مدت لازم است ضمن تنوع بخشی به سبد خوراک دام، رانت های موجود و عوامل عدم شفافیت در این زنجیره حذف شود. اصلاح روند فعلی جمع آوری و گزارش دهی آمار و ارتقای کیفی و به روز رسانی سامانه ها و مرتبط کردن کامل آنها، از واردات نهاده تا قرار گرفتن آن در اختیار مرغدار و نیز نهایتاً عرضه محصول نهایی توسط مرغدار به بازار مصرف باید مد نظر قرار گیرد. با توجه به مسائل زنجیره توزیع و نارضایتی‏های فراوان و ضرورت تصمیم‏گیری و بهبود فوری امر، پیشنهاد می‏شود کمیته تخصصی، مستقل از معاونت امور دام و طیور، با هدف نظارت میدانی و مستمر بر اجزای مختلف زنجیره تشکیل شود تا ثبات نسبی در این حوزه حیاتی شکل گیرد. این کمیته باید از همه اختیارات لازم در زمینه نظارت ازجمله دسترسی به همه اسناد در همه زمان‏ها و مکان‏ها و امکان بازرسی در طول زنجیره برخوردار باشد.

اصلي ترين مشکل حال حاضر تولید مرغ و تخم مرغ، كمبود عرضه نهاده ها ازسوي دولت، عدم مديريت صحیح مصرف توسط واحدهاي پرورش دهنده و قیمت بسیار بالاي نهاده ها در بازار آزاد است؛ به طوري كه تولیدكنندگان، علاوه بر متحمل شدن قیمت چند برابري، به دلیل عرضه پايین و قطره چکاني، در تهیه اين نهاده ها نیز با مشکل روبه رو شده اند.ازاين رو مرغداران به استفاده از جايگزين هايي براي ذرت و كنجاله سويا مجبور شده اند كه بیش از۷0 درصد جیره غذايي طیور را تشکیل مي دهد، تا از كاهش شديد تولید جلوگیري كنند. اين عمل به تنهايي مشکل زا نیست؛ ولي زماني كه تولیدكنندگان از روي اجبار براي تأمین نیاز حداقلي تغذيه مرغ مجبور به استفاده از مواد بي كیفیت و يا مضر براي طیور مي شوند، علاوه بر كاهش بهره وري، مشکلات ديگري نیز براي او حادث مي شود. به عنوان مثال مرغداران به دلیل كمبود كنجاله سويا براي تأمین بخشي از پروتئین مورد نیاز طیور، مجبور به استفاده از خوراك بي كیفیت و غیراستاندارد مي شوند. اين امر سبب كاهش كیفیت و بازدهي گوشت و تخم مرغ مي شود و در صورت مصرف بیشتر از حد مجاز اين تركیبات براي سلامتي مرغ ها مضراست. همچنین استفاده از گندم به جاي ذرت، به سبب قیمت پايین ترو به صرفه بودن آن، مي تواند امنیت غذايي كشور را به دلیل كمبود گندم براي مصارف انساني به مخاطره بیندازد. در ادامه مهمترين چالش هاي موجود در زنجیره تأمین خوراك دام كشور به تفکیک بیان مي شود.

اما دلايل اصلي توزيع ناكارآمد نهادها چيست؟ مركز پژوهش هاي مجلس در گزارشي با پرداختن به اين موضوع نوشته است:« بررسي ها نشان مي دهد با وجود اينکه اقداماتي براي سیستمي كردن تخصیص نهاده به واحدهاي تولید كننده بر اساس عملکرد واحد مرغداري در ارائه مرغ به كشتارگاه صورت گرفته است، ولي هنوز هم امکان دستکاري در اين سامانه ها و تباني براي ارائه آمار غیرواقعي و دريافت سهمیه خارج از ضوابط وجود دارد. رفع اين معضل، نیازمند گسترش سازوكارهاي نظارت میداني و اصلاح روند برخورد با جرائم است.»

«الزام مرغدار به پرداخت نقدي در يك بازه بسيار كوتاه» چالش ديگري است كه هم اكنون مرغداري ها با آن درگير هستند و در گزارش مركز پژوهش هاي مجلس آمده است:« در بسیاري از موارد، مرغدار موظف است از زمان تخصیص سهمیه، ظرف مدت چهار روز، وجه حواله را به صورت نقدي واريز كند؛ درصورتي كه با توجه به مشکلات حال حاضر كشور و كمبود نقدينگي و سرمايه در گردش مرغداران، عملا اين كار دشوار است و لذا در اثر تاخیر، سهمیه برخي از مرغداران از بین مي رود.» علاوه بر اين ها مركز پژوهش هاي مجلس به «نبود نظارت بر كيفيت خوراك» هم اشاره كرده است:« در اثر نظارت ضعیف طي انبارداري خوراك تا قبل از رسیدن آن به دست مرغداران، دربرخي از موارد نهاده ها به دلیل كپک زدگي و ساير آفات، دچار افت كیفیت مي شوند يا برخي سودجويان به آنها خاك و يا سبوس گندم اضافه مي كنند. اين روند به شدت بر كیفیت نهاده اثرگذار بوده و تولید گوشت و تخممرغ را كاهش مي دهد و موجب ضرر و كاهش اعتماد مرغدار به دولت مي شود. نکته قابل تأمل اينجاست كه اين نهاده هاي بي كیفیت بعضاً توسط كارخانجات تولیدكننده خوراك دام و طیور خريداري شده و در نبود نظارت كافي به صورت پلت شده به عنوان خوراك با قیمت نسبتاً ارزان توزيع مي شود.»


 عضو کانال اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در تلگرام شوید

[صفحه چاپ]


ثبت نظر شما:

نام
پست الکترونیکی
تلفن
نظر