علی‏رغم فشارهای پادشاهی، بیشتر مشاغل با دولت گره خورده است

خصوصی‏ سازی ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌عربستان از پیشرفت جا ماند

تاريخ 1399/04/14 ساعت 11:20

گنجاندن بازار سهام پادشاهی در شاخص بازارهای نوظهور MSCI بیش از 18 میلیارد دلار در سرمایه‏ های ‏‌‏‌اوراق بهادار به سبد سهام خارجی خود جذب کرده است و 5 میلیارد دلار دیگر در ماه‏ های ‏‌‏‌آینده پیش‏بینی می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌شود.

منبع: فاینانشال تایمز/احمد آل عمران/ ترجمه:آینده نگر

عربستان سعودی با ترمیم گسترده اقتصادی و خلاقیت‏ های ‏‌‏‌جاه‏ طلبانه خود‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏در تلاش بوده است که به سمتی حرکت کند که وابستگی خود به نفت را از بین ببرد، به همین دلیل بانک‏ های ‏‌‏‌محلی و بین‏ المللی برای ایجاد مشاغل جدید در تلاش هستند. این در حالی است که آن‏طور که پادشاه این کشور پیش‏بینی می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌کرد خصوصی‏ سازی ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌به خوبی پیش نرفته است و نتوانسته‏ اند با سرعتی که مدنظر دارند خصوصی‏ سازی ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌را پیش ببرند. برخی کارشناسان رانت و نسبت‏ های ‏‌‏‌خانوادگی را موجب شکست در خصوصی‏ سازی ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌می‏ دانند.
خصوصی‏ سازی ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌احتمالی آرامکوی عربستان سعودی، شرکت دولتی نفت، فرصت‏ هایی را برای تأمین اعتبار پروژه و افزایش بدهی ایجاد می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌کند. اما رشد همچنان ناپایدار است و بخش خصوصی به دلیل برخی اصلاحاتی که در اقتصاد ایجاد شده ضربه دیده است. قتل جمال خاشقجی، روزنامه‏ نگار توسط نمایندگان دولتی در کنسولگری این کشور در استانبول‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌پادشاهی را به وخیم‏ ترین بحران دیپلماتیک خود از زمان حملات تروریستی یازده سپتامبر سوق داده است.
در حالی که اقتصاد این کشور در سال‏ های ‏‌‏‌گذشته به دلیل کاهش قیمت نفت دچار بحران شده است، داده‏ های ‏‌‏‌رسمی  اقتصاد این کشور نشان از این دارد که نسبت به گذشته پیشرفت چشم‏گیری داشته است. در حالی که تولید ناخالص داخلی این کشور به دلیل کاهش تولید اوپک کاهش یافته است‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌تولید ناخالص داخلی غیرنفتی در سه ماه پایانی سال 2019، سریع‏ترین رشد را از سال 2015 تجربه کرده است.
گنجاندن بازار سهام پادشاهی در شاخص بازارهای نوظهور MSCI بیش از 18 میلیارد دلار در سرمایه‏ های ‏‌‏‌اوراق بهادار به سبد سهام خارجی خود جذب کرده است و 5 میلیارد دلار دیگر در ماه‏ های ‏‌‏‌آینده پیش‏بینی می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌شود. دولت امیدوار است که اصلاحات ساختاری‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌از جمله خصوصی‏ سازی ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌دارایی‏ های ‏‌‏‌عمومی و یک محیط نظارتی ضعیف‏تر‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌به جذب بیشتر سرمایه‏ گذاری خارجی کمک کند.
گربیس ایرادیان‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌اقتصاددان ارشد خاورمیانه گفت: «عربستان سعودی می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌تواند در صورت فقدان شوك‏ های ‏‌‏‌اصلی داخلی و خارجی و وخیم‏تر شدن سرمایه‏ گذاری EM‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌روی سرمایه‏ های ‏‌‏‌اضافی سرمایه‏ گذاران‏ ‏‏فعال كه اوراق بهادار آنها به شاخص MSCI EM محك زده می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌شود‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌حساب كند.»
با این حال‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌به عنوان هدف بانکداران و تحلیل‏گران جزئیات ارائه اولیه عمومی آرامکو‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌برنامه‏هایی برای خصوصی‏سازی ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌سایر دارایی‏های ‏‌‏‌دولتی در تلاش برای از بین بردن زمین با وجود هدف ریاض برای جمع‏آوری بیش از 10 میلیارد دلار تا سال 2020 از طریق فروش شرکت‏های ‏‌‏‌تحت کنترل دولت مانند سیستم سیلوهای دانه پادشاهی و سیستم آب شیرین‏کن کسب می‏شود.
یک بانکدار محلی، که به شرط ناشناس بودن صحبت کرده، می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌گوید: «دولت بسیار متعهد به برنامه است و هیجان زیادی در مورد خصوصی‏سازی ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌وجود دارد‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌اما در حقیقت این معاملات آسان نیست. همه‏چیز بسیار بلندپروازانه است اما کارهایی که انجام می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌شود در همان سطح نیستند.»
به طور مثال، برنامه خصوصی‏سازی ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌فرودگاه ریاض که از سال 2018 به حالت تعلیق درآمده است. مقامات آن زمان این اقدام را اولین قدم به سوی «شرکت‏سازی» دومین شلوغ‏ترین قطب حمل و نقل توصیف می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌کردند. با این حال‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌افرادی که با این طرح آشنا هستند‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌گفتند که متوقف شده است زیرا این امر بیشتر یک امتیاز به نظر می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌رسد‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌که در آن به یک شرکت اجاره‏نامه بلندمدت برای مدیریت یک فرودگاه داده می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌شود‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌نه اینکه آن را به بخش خصوصی بفروشد.
این در حالی است که به گفته عمر اقتدار، رئیس بخش سرمایه‏گذاری بانکی سیتی گروپ در منطقه خاورمیانه، اجرای طرح‏های عربستان برای تجدید ساختار اقتصادی معروف به ویژن 2030 می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌تواند به یک منبع درآمد افسان ه‏ای برای بانک‏های ‏‌‏‌سرمایه‏ گذاری تبدیل شود. بانک‏ های ‏‌‏‌جهانی سرمایه‏ گذاری برای کسب نقشی در ارائه مشاوره به دولت عربستان درباره دریافت وام‏ های ‏‌‏‌بین‏ المللی تا عرضه اولیه سهام، رقابت می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌کنند.
یکی از اصلی‏ ترین چالش‏ ها‏‌‏‌‏‌‏‌، چارچوب نظارتی است. تحقیقات نشان می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌دهد که ترتیبات نهادی و سازوکارهای نظارتی با توجه به سیستم فرودگاهی پادشاهی ضعیف مانده است و ممکن است نیاز به اصلاحات در صورت موفقیت دولت در برنامه‏ های ‏‌‏‌بلندپروازانه پیشنهادی برای خصوصی‏ سازی ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌فرودگاه داشته باشد. فرودگاه‏ های ‏‌‏‌عربستان سعودی توسط یک نهاد - اداره کل هواپیمایی - اداره و تنظیم می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌شوند و باز کردن فرودگاه ریاض‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌خصوصی‏ سازی ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌را دشوار می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌کند.
این بانکدار می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌گوید که روند «شرکت‏ سازی» برای بانک‏ های محلی تجارت خوبی ایجاد کرده است‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌اما شرکت‏ های ‏‌‏‌بین‏ المللی برای پیروزی در این قراردادها تلاش کرده‏ اند‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌زیرا برخلاف آنچه در ایالات متحده می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌بینید که خصوصی‏ سازی ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌بیشتر معامله M&A است‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌روند در عربستان سعودی کار مدیریتی را شامل می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌شود.
با وجود این عملکرد قدرتمند‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌اکثر مشاغل مربوط به بانک‏ ها ‏‌‏‌‏‌‏‌با دولت گره خورده است. بنا به گزارش‏ ها‏‌‏‌‏‌‏‌، برخی از بانک‏ های ‏‌‏‌بین‏ المللی این سؤال را مطرح کرده‏اند که آیا هزینه‏ های ‏‌‏‌نقش در IPO آرامکو ارزش وقت و تلاش دارد‏، و ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌بسیاری تصمیم گرفتند از ترس از دست دادن دسترسی به سایر فرصت‏ های ‏‌‏‌شغلی دولتی خارج شوند.
یک بانک دار مستقر در ریاض که برای یک بانک بین‏ المللی کار می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌کند‏، ‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌می‏ گوید: «20 سال پیش این بانک‏ ها ‏‌‏‌‏‌‏‌به دام افتادند و اجازه دادند دولت بزرگ‏ترین مشتری آن ها باشد. بانک‏ها ‏‌‏‌‏‌‏‌دولتی‏ ها ‏‌‏‌‏‌‏‌را سرمایه‏ گذاری در اعتبار خود می‏‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌‏‌دانند حتی اگر آنها به اندازه کافی پول درنیاورند اما به هر حال در این ازدواج گیر افتاده‏ اند.»


 عضو کانال اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در تلگرام شوید

[صفحه چاپ]


ثبت نظر شما:

نام
پست الکترونیکی
تلفن
نظر