مدیرعامل یک تعدیل‌گر دوگانه است

پاداش هیئت‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‌مدیره و ریسک‌پذیری

تاريخ 1399/04/18 ساعت 11:54

سهامداران بانک برای حداکثرسازی ارزش دارای خود مدیریت را به انجام فعالیت‌های دارای ریسک تشویق می‌کنند. دلیل این امر این است که ریسک بالای دارایی‌های بانکی ارزش سپرده‌گذاری سهامداران را افزایش می‌دهد و هزینه اضافی‌ای به آن‌ها تحمیل نمی‌کند.

عباسعلی دریایی، یاسین فتاحی، سالار سیفی/آینده نگر

یکی از عوامل موثر بر ریسک‌پذیری بانک‌ها مفهوم قراردادهای پاداش است. قراردادهای پاداش در این صنعت متضمن ریسک بالایی است،‌ تاحدی که نقش مهم آن را در ایجاد بحران‌های مالی اخیر نمی‌توان نادیده گرفت. به عبارت دیگر، پرداخت پاداش مبتنی بر عملکرد این انگیزه را در مدیران به وجود می‌آورد که برای رسیدن به عملکرد بهتر و به‌تبع آن، دریافت پاداش ریسک بیشتری را بپذیرند. عباسعلی دریایی، یاسین فتاحی و سالار سیفی در پژوهشی به همین مسئله پرداخته‌اند و نتایج آن را در شماره 39 فصلنامه «پژوهش‌های پولی – بانکی» تحت عنوان «پاداش هیئت‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‌مدیره و ریسک‌پذیری: نقش تعدیلگر دوگانگی مدیرعامل (موردکاوی صنعت بانکداری)» منتشر کرده‌اند. آن‌ها برای انجام این پژوهش از اطلاعات 21 بانک طی 7 سال بهره برده‌اند. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که رابطه منفی و معناداری بین پاداش نقدی هیئت‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‌مدیره و ریسک‌پذیری بانک‌ها وجود دارد چرا که پاداش نقدی وابسته به پرداخت بدهی بانک است و بنابراین، می‌تواند ریسک‌پذیری هیئت‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‌مدیره را به‌دلیل از دست دادن درآمد آن‌ها کاهش دهد. از طرف دیگر، متغیر تعدیلگر دوگانگی مدیرعامل، این رابطه با در صنعت بانکداری تحت تاثیر قرار نمی‌دهد. این یافته‌ها می‌توانند به ایجاد یک ساختار پرداخت پاداش به هیئت‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‌مدیره کمک کنند که در آن، پاداش نقدی نقشی کاهنده برای جلوگیری از ریسک بیش‌ازحد ایفا می‌کند. محققان پیشنهاد کرده‌اند که اثر سایر سازوکارهای حاکمیت شرکتی در بانک‌ها، همجون کمیته حسابرسی و درصد مدیران موظف و غیرموظف بر رابطه بین پاداش و ریسک مورد توجه قرار گیرد.

***

پیش از وقوع بحران مالی در آمریکا، رشد اقتصادی پایدار و نرخ تورم و بیکاری پایین اقتصاددانان را به این باور رسانده بود که دانش اقتصاد کلان توفیقاتی در بهبود وضعیت اقتصادی آمریکا داشته است. این تصور نادرست که تمهیدات نظارتی و شیوه‌های مدیریت ریسک در سطح بنگاه برای پیشگیری از وقوع این بحران کافی بوده است، با وقوع غیرمنتظره بحران مالی سال 2008 باطل شد و بحران چنان شدید بود که اقتصادهای مختلفی در نقاط گوناگون جهان را گرفتار کرد. بانک‌ها هم از این قاعده مستثنا نبودند و دچار بحران شدند. بررسی‌ها نشان می‌دهد برخورد بانک‌ها با ریسک عامل مهمی در بروز این بحران‌ها بوده است. بحران بانکی وضعیتی است که در آن، توانایی بانک برای اجرای نقش واسطه‌ای به‌شدت آسیب دیده باشد. در یک بحران بانکی سیستمی، شرکت‌ها و بخش‌های مالی با تعداد قابل‌توجه نکول وام روبه‌رو م