کرونا چطور قدرت نرم هند را به حضیض کشاند؟

پایان رویای ابرقدرت‌شدن

تاريخ 1400/05/10 ساعت 11:45

رشد اقتصادی هند و سخنرانی‌های غرای مودی در مورد قدرت هند باعث شد حامیان او از حزب هندوی افراطی بی‌جی‌پی تصور کنند کشورشان قدرتی به اندازه چین و آمریکا و حتی بیشتر از آنها دارد. اما بحران کرونا این تصویر را درهم شکست

آینده نگر/ منبع: فارن پالسی

*سوشانت سینگ، استاد علوم سیاسی در دانشگاه یل و تحلیل‏گر امنیتی مرکز پژوهش‌های سیاست در هند

در دسامبر سال ۲۰۰۴ وقتی که سونامی عظیمی سواحل آسیا را در هم نوردید، مانموهان سینگ نخست وزیر وقت هند که کشورش را در مقابل بحرانی بزرگ می‌دید فورا یک تصمیم مهم گرفت و اعلام کرد هند بدون کمک خارجی و با تکیه بر توان خودش قادر به مدیریت فاجعه سونامی است. این اظهارنظر، نوعی بیانیه سیاسی درباره توان فزاینده اقتصاد هند بود؛ اما در عین حال تمایل او به اجتناب از پذیرش کمک‌های کشورهای کنجکاو در امور هند را نیز نشان می‌داد. پس از آن هم هند در جریان بحران‌های بزرگ دیگر مثل توفان کاترینا در آمریکا در سال ۲۰۰۵ و زلزله سیچوان در چین در سال ۲۰۰۸ به این دو کشور کمک ارسال کرد و از این بابت نوعی غرور ملی و توان اقتصادی را هم به نمایش گذاشت.

به نظر می‌رسید که رویه نسبتا مشابهی دارد در دولت امروزی هند یعنی دولت نارندرا مودی هم دنبال می‌شود. اما وقتی بحران کرونا در هند به مرحله انفجار رسید و تصاویر وحشت‌آوری از مردگان رهاشده در خیابان‌های شهرهای هند به نقاط مختلف جهان مخابره شد، موقعیت هند یکشبه تغییر کرد. هند چاره‌ای نداشت جز آن که کمک‌های حدود ۴۰ کشور جهان را بپذیرد و دیپلمات‌هایش را به لابی‌کردن با دولت‌های خارجی برای گرفتن کپسول اکسیژن و دارو بفرستد.

شاید تصور سیاستمداران هندی این بود که در چنین شرایطی دارند از به‏هم‌پیوستگی جهان در مقابله با بحران کرونا استفاده می‌کنند؛ اما در واقع آنچه که رخ داد این بود که ابهت قدرت نرم هند ناگهان کم شد. در دولتی که برای حامیانش ایده ویشواگورو (ارباب جهان) را به عنوان هدف آینده هند تعیین کرده بود، وقایع اخیر یک نوع سقوط شدید به شمار می‌آمد.

بحث قدرت نرم و سخت هند در جهان به خصوص از زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ که مصادف با نخست وزیر مودی هم بود مطرح شد. در این دوران، مودی خود را رهبری نشان داد که میزبان و دوست رئیس جمهور آمریکا شده و سفرهای خارجی زیادی دارد. رشد اقتصاد هند نیز به تقویت همین تصویر کمک کرد. سخنرانی‌های غرای مودی در مورد قدرت هند باعث شد حامیان او از حزب هندوی افراطی بی‌جی‌پی تصور کنند کشورشان قدرتی به اندازه چین و آمریکا و حتی بیشتر از آنها دارد. اما ظرف مدت کوتاهی، بی‌تدبیری‌ها در مورد بحران کرونا دوباره این حس را در برخی از مردم هند زنده کرد که دارند در یک کشور جهان سومی زندگی می‌کنند. از همه بدتر اینکه از مدتی قبل از آغاز جهانی بحران کرونا، اقتصاد هند دچار افول رشد شده بود و در این دوران کرونایی هم به دلیل محدودیت‌ها دچار افول شدیدتری شده است. این یعنی همان برگ برنده اصلی نارندرا مودی در جلب نظر هوادارانش هم از دست او خارج خواهد شد.

در همین حال، برخی از امتیازات استراتژیک که همکاری با آمریکا برای دولت هند به ارمغان آورده بود، حالا بی‌موضوعیت و ازدست‌رفته به نظر می‌رسند. یکی از آنها گروه کواد یا همکاری‌های چهارجانبه امنیتی میان هند، استرالیا، آمریکا و ژاپن بود که هدف اصلی‌اش جلوگیری از قدرت‌گرفتنِ بیشتر چین در شرق و جنوب شرق آسیا و نیز تحکیم حضور آمریکا و متحدانش در آب‌های اقیانوس آرام و هند بود. اما به محض شدت‌گرفتن بحران کرونا، مشخص شد از همکاری واقعی بین این کشورها خبری نیست؛ چون مثلا استرالیا در اقدامی سختگیرانه اعلام کرد اگر اتباع استرالیایی در میان این بحران از هند به استرالیا سفر کنند با زندان مواجه خواهند شد. حتی برنامه‌های این چهار کشور برای مقابله با چین هم حالا تا مدتی باید به حال تعلیق دربیاید. این در حالی است که چین با استفاده از ضعف هند در میان بحران کرونا، آسان‌ترین فرصت را برای تعمیق مناسبات و نفوذ خود در میان کشورهای همسایه هند و نیز سایر کشورهای جنوب و جنوب شرق آسیا پیدا کرده است. وزیر امور خارجه چین در همین زمان کوتاه ملاقات‌هایی با همتایان خود در کشورهای اطراف هند یعنی افغانستان، بنگلادش، نپال، پاکستان و سریلانکا برای مقابله با سرریز کردن بحران کرونا از هند به این کشورها داشته است. چین حالا می‌تواند به این کشورها ثابت کند که هند به اندازه کافی شریک قدرتمند و مطمئنی برای آنها نیست و به جایش چین می‌تواند با آنها همکاری گسترده‌تری داشته باشد. از آن بدتر اینکه بحران امروزی هند حتی باعث تضعیف موقعیت هند در مذاکراتش با چین در مورد مسائل مرزی و نیز مذاکراتش با پاکستان می‌شود.

شاید هیچ‏کس فکرش را هم نمی‌کرد که سوءمدیریت بحران کرونا چنین تبعاتی در عرصه دیپلماتیک به همراه داشته باشد؛ اما از آنجا که بحران حداقل تا چند ماه آینده شدت خواهد داشت به نظر می‌رسد این موضع چندان بیراه نباشد.

 


 عضو کانال اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در تلگرام شوید

[صفحه چاپ]


ثبت نظر شما:

نام
پست الکترونیکی
تلفن
نظر