تحلیل رضا پدیدار، عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران از آینده بازار نفت و تصمیم اوپک پلاس

سه سناریو روی میز اوپک پلاس

تاريخ 1400/04/28 ساعت 11:46

براساس نظرات کارشناسی مطرح شده در حاشیه اوپک و فعالان اقتصادی در حوزه انرژی، ورود بشکه های نفت ایران میزان عرضه به بازار را افزایش می‌دهد و این افزایش عرضه، تعادل قیمت جهانی نفت را با میانگین دامنه قیمتی بین 65 تا 70 دلار برای فصل پاییز رقم می‌زند.

تحلیلگران نفتی، به‌خصوص آنهایی که امروزه در کنار اوپک پلاس قرار گرفته‌اند، پیش‌بینی می‌کنند تا ماه آگوست طول خواهد کشید که برای تنظیم تولید نفت تصمیم گیری صورت بگیرد و در حقیقت عربستان از این بن‌بست خارج شود. چرا که این کشور بیشترین محدودیت تولید را برای خود قایل شده بود. از طرفی، رفع تحریم‌های ایران و افزایش تولید نفت ایران و مخالفت کشور امارات برای ادامه توافق اوپک پلاس، تحلیلگران نفتی را واداشته که درباره مدت زمان اتخاذ این تصمیم مواردی را مطرح کنند. پیش‌بینی‌ها این است که حداقل از این لحظه 6 هفته زمان خواهد برد تا اوپک پلاس بتواند درباره زمان گام بعدی تولیدش تصمیم‌گیری کند. در نهایت انتظار داریم که در این تصمیم‌گیری، سعودی‌ها آنچه را که می‌خواهند به دست آورند.

پیشنهاد عربستان سعودی و روسیه برای افزایش تولید ماهانه به میزان 400 هزار بشکه در روز که از اول ماه آگوست تا ماه پایان دسامبر همین سال 2021 استوار بود مورد موافقت کشور امارات متحده عربی قرار نگرفت. اگرچه این پیشنهاد می توانست خطر عرضه در بازار را خنثی و به کنترل روند صعودی قیمت‌ها کمک کند. احتمال افزایش جریان‌های نفت ایران به بازار، اوپک پلاس را واداشته که در اوایل ماه جدید، نمایش جدیدی را برای دنیای نفت به اجرا بگذارد.

قرار بر این است که تولید نفت تعدادی از کشورها و از جمله ایران به‌اضافه عربستان، روسیه و امارات، افزایش پیدا کند. اما کشور امارات به‌عنوان سومین کشور تولیدکننده اوپک و به‌نوعی متحد نزدیک عربستان سعودی، موافقت با هرگونه تولید را به تغییر سطح مبنای تولید کشورش مشروط کرده است. به عبارتی عنوان کرده اول تکلیف تولید خود من را روشن کنید، بعد به سایر کشورها بپردازید. آقای مزروعی، وزیر نفت امارات متحده عربی در مصاحبه‌ای که با شبکه سی‌ان‌بی‌سی اظهار کرد که همه تولیدکنندگان در این زمینه در اوپک فداکاری کردند، اما متأسفانه امارات متحده عربی، بیشترین فداکاری را انجام داد و یک‌سوم از ظرفیت تولیدش را به مدت دو سال غیرفعال کرد. به گفته او موقعیت این کشور از نظر مقایسه ظرفیت تولید با سطح تولید بدتر شده است. بنابراین، این توافق باید به توافق جدیدی بیانجامد و منجر به افزایش تولید این کشور شود.

براساس گزارشی هم که پایگاه اویل پرایس منتشر کرده، کشور امارات ظرفیت تولیدی حدود 4 میلیون‌بشکه‌ای در روز را دارد. تولید این کشور در پایان سال 2020، حدود 2 میلیون و 590 هزار بشکه در روز بوده  که می‌تواند به 2 میلیون و 740 هزار بشکه در روز افزایش پیدا کند، هرچند مقامات امارات روی عدد 3 میلیون بشکه تاکید دارند. در این قضیه احتمال برگشت بشکه‌های نفت ایران به بازار وجود دارد. باتوجه‌به مرحله اول رفع تحریم‌ها نسبت به کشور ژاپن و کره جنوبی این موقعیت برای ایران وجود دارد که بتواند به کشورهای سنتی خودش صادرات نفت را شروع کند. 5 کشور سنتی که شامل هندوستان، چین، کره جنوبی، ژاپن و ترکیه می‌شوند، می‌توانند موقعیت ایران را در وضعیت بهتری قرار دهند و ما از وضعیت صادرات نفت خودمان که در محدوده کمتر از 700 هزار بشکه تا یک میلیون بشکه در روز است را به بیش از 2 میلیون بشکه در روز برسیم.

ولی در این مقطع که گزارش و شایعه‌ها مبنی بر توافق عربستان و امارات به‌منظور افزایش تولید شنیده می‌شود، اگر ما نگاهی به تولیدات کشور امارات و مقایسه با عربستان و نبود و جای خالی ایران در این مجموعه بیاندازیم، متوجه می‌شویم که سرانجام، اوپک باید در این زمینه تصمیم‌گیری کند و بتواند میزان تولید کشورها را به سطح منطقی خودشان برساند. هرچند که عربستان بیشترین محدودیت را برای تولید خودش به وجود آورده بود، اما امارات حدود 4 درصد از تولید جهان را دارد، کمتر از 18 درصد سهم امریکا است، 12 درصد متعلق به روسیه است، 12 درصد عربستان سعودی در اختیار دارد. این‌ها رقم‌های بالایی است و حجم حضور ایران، عددی کمتر از دو درصد است، بنابراین تأثیر اندکی در مجموع تولید جهانی داریم.

باتوجه‌ به کاهش ذخیره‌های نفت در ایالات متحده امریکا به‌خاطر افزایش مصرف و واکسیناسیون در سطح جهانی، نگرشی جدیدی به وجود آمده که اگر نوع جدید ویروس کرونا و تأثیر منفی آن در اقتصاد جهانی به وجود آید، مجدداً تقاضای نفت کاهش پیدا می‌کند. اما در وضعیت فعلی ما در هفته گذشته افزایش قیمت نفت را داشتیم، هم از نظر حجم تولید و هم از نظر قیمت. میزان افزایش 1.5 تا 2 دلار در هر بشکه بود. قیمت نفت جهانی هم از مرز 75 دلار در هر بشکه عبور کرد. به دلیل مصرف بالای سوخت و افزایش تولید که باعث شده سطح تقاضا بیشتر از عرضه شود، قیمت نفت و فراورده‌های هیدروکربنی از جمله بنزین در امریکا افزایش پیدا کرده است.

با این حال، در صورت محدودیت‌های کرونا، سطح عرضه نمی‌تواند همپای سطح تقاضا در بازار برسد و اینجا می‌تواند موقعیت خوبی برای بازار ایران باشد که براساس مذاکراتی هم که در تصحیح برنامه‌های برجام صورت می‌گیرد، می‌تواند شرایط جنگ قیمتی را مهار کند.

براساس نظرات کارشناسی مطرح شده در حاشیه اوپک و فعالان اقتصادی در حوزه انرژی، ورود بشکه های نفت ایران میزان عرضه به بازار را افزایش می‌دهد و این افزایش عرضه، تعادل قیمت جهانی نفت را با میانگین دامنه قیمتی بین 65 تا 70 دلار برای فصل پاییز رقم می‌زند.

علاوه بر این، گروهی دیگر از کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند در صورت توافق و فعال‌شدن برجام و افزایش تولید نفت ایران، که با افزایش تولید امارات و عربستان و افزایش سهم 1.2 درصدی روسیه همراه است، قیمت نفت می‌تواند در پاییز امسال به رقمی حدود بین 65 تا 68 دلار تثبیت شود. شرایط ایران هم در این موقعیت می‌تواند باعث افزایش صادرات نفت و در حقیقت ارزآوری در اقتصاد ملی کشور شود.  

ضمناً توجه داشته باشید که عربستان نمی‌خواهد تولید نفت بیش از حد افزایش یابد. دلیلش هم این است که تغییر سهمیه امارات باعث می‌شود کشورهای دیگری مثل روسیه، چنین تقاضایی را مطرح کنند. از سوی دیگر اگر توافق هسته‌ای ایران با غرب به نتیجه برسد، ایران هم تا پایان سال یک میلیون بشکه در روز به بازار اضافه می‌کند.

در این شرایط چه انتظاری از اوپک و متحدانش می‌رود؟ سه سناریو مطرح است:

اول اینکه کشورها از این به بعد هرچقدر بخواهند دست به تولید نفت می‌زنند و جنگ قیمتی در می‌گیرد. تحلیلگران می‌گویند این سناریو کمترین احتمال را دارد.

گزینه دوم این است که توافق جدیدی در اوپک حاصل نمی‌شود و کشورها به همان سهمیه فعلی خودبسنده می‌کنند. این یعنی افزایش تولیدی که بازار انتظار دارد رخ نمی‌دهد و ازآنجایی‌که تقاضای نفت به‌خاطر تعطیلات تابستان و سفرها بالا می‌رود، احتمال افزایش قیمت شاید به بیش از بشکه‌ای 80 دلار وجود دارد.

اما سومین و محتمل‌ترین سناریو، مصالحه است. این یک احتمال است که امارات و کشورهای دیگر اجازه داشته باشند تولید نفت خود را موقتاً افزایش دهند. البته حتی اگر توافقی هم حاصل شود، اختلاف‌ها به نوسان قیمتی بیشتر منجر خواهد شد.

 


 عضو کانال اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در تلگرام شوید

[صفحه چاپ]


ثبت نظر شما:

نام
پست الکترونیکی
تلفن
نظر